Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya hekim muayenesinin yerine geçmez. Belirtileriniz için kadın hastalıkları ve doğum uzmanınıza başvurun. Görüş ve düzeltme önerileriniz için: info@theweekhealth.com
“Yalancı menopoz” tıpta tek bir hastalığın adı değildir. Çoğunlukla bazı tedaviler sırasında yumurtalık hormonlarının geçici olarak baskılanmasıyla ortaya çıkan, menopoza benzeyen durumu anlatmak için kullanılır.
Halk arasında ise bazen perimenopoz belirtileri ya da adetlerin geçici olarak kesildiği durumlar için de bu ifade kullanılır. Bu yazıda her iki anlamı da ayırarak anlatıyoruz.
Tedaviye Bağlı Yalancı Menopoz
Endometriozis ve miyom gibi östrojene duyarlı bazı durumlarda, hekimler hormon üretimini geçici olarak baskılayan tedaviler önerebilir. Bu tedaviler sırasında vücut östrojen düşüklüğü yaşar ve menopoza benzer bir tablo oluşur.
Bu tablo geçicidir. Tedavi sona erdiğinde yumurtalıklar genellikle normal işlevine döner ve adetler yeniden başlar. Tedavinin süresi ve yan etkilere karşı alınacak önlemler hekim tarafından planlanır.
Endometriozis hakkında ayrıntılı bilgi için endometriozis rehberimize bakabilirsiniz.
Belirtiler Nelerdir?
Östrojen düşüklüğüne bağlı belirtiler gerçek menopozdakilerle benzerdir:
- Sıcak basmaları ve terleme
- Adetlerin kesilmesi
- Vajinal kuruluk
- Uyku sorunları
- Ruh hali değişiklikleri, sinirlilik
- Baş ağrısı ve yorgunluk
Uzun süreli östrojen baskılanması kemik yoğunluğunu etkileyebileceği için hekiminiz tedavi süresini sınırlayabilir veya ek önlemler önerebilir.
Gerçek Menopozdan Farkı
| Özellik | Yalancı (geçici) menopoz | Gerçek menopoz |
|---|---|---|
| — | — | — |
| Nedeni | Tedavi ile hormonların baskılanması | Yumurtalık rezervinin doğal olarak bitmesi |
| Süresi | Tedavi süresince | Kalıcı |
| Adetler | Tedavi bitince genellikle geri döner | Geri dönmez |
| Gebelik ihtimali | Tedavi bittikten sonra devam edebilir | Menopozdan sonra yoktur |
| Yaş | Her yaşta görülebilir | Çoğunlukla 45-55 yaş |
Perimenopozla Karışan Durumlar
40’lı yaşlarda adetlerin birkaç ay kesilip yeniden başlaması sık görülür. Bu durum menopoz değil, menopoz öncesi geçiş dönemi olan perimenopozdur.
Perimenopozda hormonlar dalgalandığı için belirtiler gelip gidebilir. Ayrıntılar için perimenopoz yazımıza göz atabilirsiniz.
Adetlerin geçici olarak kesilmesine yol açan başka durumlar da vardır: yoğun stres, aşırı kilo kaybı, yoğun egzersiz, tiroid bozuklukları ve bazı ilaçlar. Bu nedenlerin ayrımı için adet gecikmesi rehberimize bakabilirsiniz.
Tedavi Sırasında Belirtilerle Başa Çıkmak
Geçici menopoz tablosu yaşayan kadınlar için bazı genel öneriler belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir:
- Katmanlı giyinmek ve serin bir uyku ortamı sağlamak sıcak basmalarında rahatlatabilir.
- Kafein ve alkolü azaltmak bazı kadınlarda sıcak basmalarını hafifletebilir.
- Düzenli yürüyüş ve hafif egzersiz uyku ve ruh halini destekleyebilir.
- Vajinal kuruluk için uygun kayganlaştırıcılar hakkında hekiminize danışabilirsiniz.
Kemik sağlığını korumak için hekiminiz kalsiyum ve D vitamini düzeylerinizi kontrol edebilir. Kemik sağlığı hakkında daha fazla bilgi için kemik erimesi rehberimize bakabilirsiniz.
Tedavi Bittikten Sonra
Tedavi sona erdikten sonra adetlerin geri dönmesi genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürer. Bu süre kişiden kişiye değişir.
Adetleriniz beklenen sürede geri gelmezse veya belirtiler devam ederse kontrol için hekiminize başvurun.
Bu konuyla ilgili yazılarımız: Postmenopoz Nedir, Menopozda Kilo Verme ve Menopozda Saç Dökülmesi ve Cilt Değişimleri Neden Olur.
Ne Zaman Hekime Başvurmalısınız?
- Bir tedavi sırasında belirtiler günlük yaşamınızı zorluyorsa
- Tedavi bittikten sonra adetleriniz birkaç ay içinde geri gelmediyse
- 45 yaşından önce adetleriniz uzun süre kesildiyse
- Adet kesilmesine kilo kaybı, aşırı yorgunluk veya başka belirtiler eşlik ediyorsa
Tedaviye bağlı belirtiler için kendi başınıza ilaç veya takviye kullanmadan önce tedavinizi planlayan hekime danışın.
Kaynaklar
- Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS) — Endometriosis
- Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Derneği (ACOG) — Endometriosis
- Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS) — Menopause and perimenopause
