Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya hekim muayenesinin yerine geçmez. Belirtileriniz için kadın hastalıkları ve doğum uzmanınıza başvurun. Görüş ve düzeltme önerileriniz için: info@theweekhealth.com
PCOS‘lu kadınların yaklaşık %70’inde insülin direnci vardır — kilolu olsun olmasın. Bu, hücrelerin insüline zayıf yanıt vermesi ve vücudun daha fazla insülin salgılamasıdır.
Yüksek insülin, yumurtalıklarda androjen üretimini artırır. Tüylenme, akne ve yumurtlama bozukluğu buradan çıkar. Yani beslenme, PCOS’ta kozmetik değil mekanizmaya yönelik bir müdahaledir.
Temel Prensipler
1. Karbonhidratı yok etmeyin, eşleştirin
Karbonhidratı tamamen kesmek sürdürülebilir değil. Bunun yerine her karbonhidrat kaynağını protein veya yağla birlikte tüketin — kan şekeri yükselişi yavaşlar.
Örnek: tek başına meyve yerine meyve + bir avuç ceviz; beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek + yumurta.
2. Öğün atlamayın
Uzun açlıklar sonrası gelen büyük öğünler kan şekerinde keskin dalgalanma yaratır. Düzenli öğün, insülin yanıtını dengeler.
3. Lif miktarını artırın
Sebze, kuru baklagil ve tam tahıl hem tokluk sağlar hem şeker emilimini yavaşlatır.
4. Hareketi ekleyin
Kas dokusu, insülinden bağımsız olarak da kan şekerini kullanır. Haftada 2-3 direnç antrenmanı + tempolu yürüyüş, tek başına diyetten daha iyi sonuç verir.
Kilo Hedefi: %5-10 Yeterli
Fazla kilosu olan PCOS’lu kadınlarda vücut ağırlığının %5-10’unun verilmesi yumurtlamayı düzeltebilir ve adet düzenini geri getirebilir.
80 kg için bu 4-8 kg demek. Hedefi küçük tutmak hem ulaşılabilir hem de yeterli.
Pratik Öğün Şeması
| Öğün | Yapı |
|---|---|
| Kahvaltı | Protein ağırlıklı (yumurta, peynir) + sebze + tam tahıl |
| Ara öğün | Meyve + kuruyemiş, veya yoğurt |
| Öğle | Sebze yarım tabak + protein + tam tahıl |
| Akşam | Benzer yapı, porsiyon daha küçük |
Bu bir reçete değil, çerçevedir. Kendi planınız için bir diyetisyenle çalışmak en doğrusudur.
Takviyelere Dikkat
PCOS için internette çok sayıda takviye öneriliyor. Bunların bir kısmının etkisi tartışmalı, bir kısmı kullandığınız ilaçlarla etkileşebilir.
Hangi takviyenin size uygun olduğuna hekiminiz karar vermelidir.
Bu konuyla ilgili yazılarımız: İnsülin Direnci Nedir, B12 Eksikliği Belirtileri ve Uykusuzluk Nedenleri.
Ne Zaman Hekime Gitmelisiniz?
- Adetleriniz seyrek veya düzensizse
- Tüylenme, akne veya saç dökülmesi arttıysa
- Boyun ve koltuk altında koyulaşma fark ettiyseniz (insülin direnci işareti olabilir)
- Gebelik planlıyorsanız
- Ailede tip 2 diyabet öyküsü varsa
- Kilo vermekte sürekli zorlanıyorsanız
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hekim muayenesinin yerine geçmez.
Kaynaklar
- Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS) — Polycystic ovary syndrome (PCOS / PMOS)
- Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Derneği (ACOG) — Polycystic Ovary Syndrome (PCOS)
