Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya hekim muayenesinin yerine geçmez. Belirtileriniz için kadın hastalıkları ve doğum uzmanınıza başvurun. Görüş ve düzeltme önerileriniz için: info@theweekhealth.com
Doğum kontrol yöntemleri arasında “en iyi” diye bir şey yoktur; size uygun olan, yaşam biçiminize ve sağlık durumunuza göre değişir. Seçim hekim değerlendirmesiyle yapılmalıdır.
Bu yazıda yöntemlerin genel özelliklerini karşılaştırıyoruz. Hangisinin size uyduğuna hekiminizle karar verin.
Yöntem grupları
| Grup | Örnekler | Enfeksiyondan korur mu? |
|---|---|---|
| Bariyer | Kondom, diyafram | Kondom: büyük ölçüde evet |
| Hormonal | Hap, iğne, implant, halka | Hayır |
| Rahim içi | Bakırlı RİA, hormonlu RİA | Hayır |
| Kalıcı | Tüp ligasyonu, vazektomi | Hayır |
| Doğal | Takvim, geri çekme | Hayır |
Önemli nokta: sadece kondom enfeksiyonlardan koruma sağlar. Diğer yöntemler yalnızca gebelikten korur.
Seçimde dikkat edilecekler
- Gelecekte gebelik planınız var mı?
- Her gün hatırlamanız gereken bir yöntem size uyar mı?
- Kronik hastalığınız var mı?
- Sigara kullanıyor musunuz?
- Adet kanamanız yoğun mu?
- Emziriyor musunuz?
- Enfeksiyondan korunma ihtiyacınız var mı?
Bu sorular hekimin size uygun yöntemi belirlemesinde yol gösterir.
Sık sorulan endişeler
Hap kilo aldırır mı?
Bu konuda araştırma sonuçları tutarlı değildir. Kişiden kişiye deneyim farklılık gösterir. Endişeniz varsa hekiminizle konuşun.
Uzun kullanım kısırlık yapar mı?
Hormonal yöntemler bırakıldıktan sonra doğurganlık geri döner. Dönüş süresi yönteme göre değişir.
RİA ağrılı mı?
Takma sırasında kramp benzeri ağrı hissedilebilir. Deneyim kişiden kişiye değişir; endişenizi hekiminize söyleyin.
Geri çekme güvenli mi?
Bu yöntemin başarısızlık oranı diğer yöntemlere göre belirgin şekilde yüksektir.
Acil korunma
Korunmasız ilişki ya da yöntem başarısızlığı durumunda acil korunma seçenekleri vardır. Etkinlik zamana bağlıdır — ne kadar erken o kadar iyi.
Bu yöntem düzenli korunma yerine geçmez. Bilgi için hekiminize ya da eczaneye danışın.
Bu konuyla ilgili yazılarımız: HPV Nedir, Libido Düşüklüğü Neden Olur ve Pelvik Taban Egzersizleri.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Yöntem seçerken
- Yan etki yaşadığınızı düşünüyorsanız
- Yöntem değiştirmek istiyorsanız
- Şiddetli baş ağrısı, bacak ağrısı, nefes darlığı olursa (acil)
- Adet düzeniniz beklenmedik şekilde değiştiyse
- Gebelik planlamaya geçiyorsanız
Türkiye’de aile sağlığı merkezleri bu konuda ücretsiz danışmanlık verir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Teşhis ve tedavi için bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Kaynaklar
- Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS) — Contraception
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO) — Family planning/contraception methods
