Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya hekim muayenesinin yerine geçmez. Belirtileriniz için kadın hastalıkları ve doğum uzmanınıza başvurun. Görüş ve düzeltme önerileriniz için: info@theweekhealth.com
HPV (Human Papillomavirus), cinsel yolla en sık bulaşan virüstür. 200’den fazla tipi vardır ve cinsel olarak aktif kişilerin büyük çoğunluğu hayatının bir döneminde karşılaşır.
Önemli olan şu: enfeksiyonların yaklaşık %90’ı bağışıklık sistemi tarafından 1-2 yıl içinde temizlenir. Risk, yüksek riskli bir tipin yıllarca kalıcı olmasından doğar.
Düşük Riskli ve Yüksek Riskli Tipler
| Düşük riskli | Yüksek riskli | |
|---|---|---|
| Örnek tipler | 6, 11 | 16, 18 ve diğerleri |
| Ne yapar | Genital siğil | Hücre değişimi, kanser riski |
| Belirti | Gözle görülebilir | Genellikle belirtisiz |
Rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70’inden 16 ve 18 numaralı tipler sorumludur.
Belirtileri Var mı?
Yüksek riskli HPV neredeyse hiçbir belirti vermez. Bu yüzden tarama hayati önemdedir — hissettiğiniz bir şey olmasa da hücre değişimi başlamış olabilir.
Düşük riskli tipler genital bölgede küçük, ten renginde veya karnabahar görünümlü siğillere yol açabilir. Ağrısızdır ama kaşıntı yapabilir.
Nasıl Bulaşır?
- Cilt-cilt temasıyla, cinsel ilişki sırasında
- Penetrasyon olmadan da bulaşabilir
- Prezervatif riski azaltır ama tamamen ortadan kaldırmaz, çünkü örtmediği bölgeler de temas eder
- Ortak havlu veya tuvalet gibi yollarla bulaşma beklenmez
Pozitif sonuç yeni bir bulaş anlamına gelmez. Virüs yıllarca sessiz kalıp sonradan tespit edilebilir; bu yüzden pozitiflik sadakatsizlik göstergesi değildir.
Tarama: Smear ve HPV Testi
Smear (Pap) testi hücrelerdeki değişimi arar; HPV testi ise virüsün kendisini arar. İkisi çoğu zaman birlikte kullanılır.
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı, 30-65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir HPV taraması yapıyor ve bu tarama aile sağlığı merkezlerinde ücretsiz.
Tarama aralığı ve hangi testin yapılacağı yaşınıza ve önceki sonuçlarınıza göre değişir — hekiminiz belirler.
HPV Aşısı
Aşı, virüsle karşılaşmadan önce yapıldığında en etkilidir. Bu yüzden ideal yaş aralığı cinsel aktivite başlamadan öncedir.
- Cinsel olarak aktif kişilerde de koruma sağlayabilir — henüz karşılaşılmamış tiplere karşı
- Aşı olmak taramayı gereksiz kılmaz, tarama devam etmelidir
- Doz sayısı yaşa göre değişir, hekiminiz belirler
Pozitif Çıktıysa Ne Olur?
HPV pozitifliği kanser demek değildir. Çoğu durumda yapılan şey takip etmektir.
Hücre değişimi saptanırsa kolposkopi denen ayrıntılı muayene ve gerekirse biyopsi yapılır. Erken saptanan değişimler yüksek oranda tedavi edilebilir.
Bu konuyla ilgili yazılarımız: Ertesi Gün Hapı Nasıl Kullanılır, Disparoni (İlişkide Ağrı) ve Vajinismus Nedir.
Ne Zaman Hekime Gitmelisiniz?
- Tarama yaşındaysanız ve hiç smear/HPV testi yaptırmadıysanız
- Genital bölgede siğil benzeri oluşumlar fark ettiyseniz
- İlişki sonrası kanama yaşıyorsanız
- Olağandışı akıntı veya pelvik ağrı varsa
- Önceki test sonucunuz anormalse ve takip randevunuz geldiyse
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hekim muayenesinin yerine geçmez.
Kaynaklar
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO) — Human papillomavirus and cancer
- Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS) — Genital warts
- Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS) — Cervical screening
